{"id":13414,"date":"2015-11-23T00:00:00","date_gmt":"2015-11-23T00:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/"},"modified":"2026-08-31T22:56:37","modified_gmt":"2026-08-31T22:56:37","slug":"citoplasma-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/biologia-2\/citoplasma-2\/","title":{"rendered":"Citoplasma"},"content":{"rendered":"\n<strong>Citoplasma &#8211; Defini\u00e7\u00e3o<\/strong>\n\nNa biologia celular, o\u00a0<strong>citoplasma<\/strong>\u00a0\u00e9 uma subst\u00e2ncia altamente viscosa (semelhante a um gel) encerrada na membrana celular. \u00c9 composto de \u00e1gua (cerca de 85 por cento), prote\u00ednas (10 a 15 por cento), lip\u00eddios (2 a 4 por cento), \u00e1cidos nucl\u00e9icos, sais inorg\u00e2nicos e polissacar\u00eddeos em quantidades menores.\n\nDependendo da c\u00e9lula, o\u00a0<strong>citoplasma<\/strong>\u00a0tamb\u00e9m pode conter gr\u00e2nulos ocasionais de inclus\u00f5es (por exemplo, nutrientes e pigmentos armazenados, etc.).\n\nAl\u00e9m da membrana celular, que envolve todos os componentes celulares, a maioria das organelas celulares (ribossomo, aparelho de Golgi, ret\u00edculo endoplasm\u00e1tico, etc.) est\u00e1 localizada no citoplasma.\n\nPor esse motivo, a maioria das atividades metab\u00f3licas ocorre dentro do\u00a0<strong>citoplasma.<\/strong>\n\n<strong>O que \u00e9 citoplasma?<\/strong>\n\nNuma\u00a0<strong>c\u00e9lula eucarionte<\/strong>\u00a0(aquela que tem o n\u00facleo separado por uma membrana), h\u00e1 diversas organelas, sendo que recebe o nome de citoplasma o espa\u00e7o intracelular, entre a membrana plasm\u00e1tica e o envolt\u00f3rio nuclear. Para facilitar, pense numa\u00a0<strong>c\u00e9lula<\/strong>\u00a0como se ela fosse um abacate. O n\u00facleo \u00e9 o caro\u00e7o e a casca \u00e9 a membrana plasm\u00e1tica. Logo, a polpa seria o citoplasma.\n\nDe maneira bem simples, o\u00a0<strong>citoplasma<\/strong>\u00a0corresponde \u00e0 c\u00e9lula, excluindo o n\u00facleo e a membrana plasm\u00e1tica. Vale ressaltar que o citoplasma numa c\u00e9lula procarionte (aquela que n\u00e3o tem n\u00facleo separado por membrana) corresponde a todo conte\u00fado intracelular.\n\nNo\u00a0<strong>citoplasma<\/strong>\u00a0\u00e9 poss\u00edvel encontrar o citoesqueleto (que d\u00e1 sustenta\u00e7\u00e3o \u00e0 c\u00e9lula), as organelas (mitoc\u00f4ndria, centr\u00edolo, vac\u00faolos, ribossomos, ret\u00edculos endoplasm\u00e1ticos lisos e rugosos, o aparelho de Golgi e outros), al\u00e9m dos dep\u00f3sitos de hidratos de carbono,prote\u00ednas, lip\u00eddios, pigmentos e outras subst\u00e2ncias.\n\nTodo o espa\u00e7o existente entre estes constituintes \u00e9 preenchido pelo citosol, ou hialoplasma ou matriz citoplasm\u00e1tica.\n\n<strong>O citosol tem aspecto vari\u00e1vel, sendo formada por uma s\u00e9rie de subst\u00e2ncias dissolvidas no solvente universal:<\/strong>\u00a0a \u00e1gua. Em alguns casos, a \u00e1gua forma 70% das c\u00e9lulas.\n\nVale lembrar que a matriz citoplasm\u00e1tica conta com uma s\u00e9rie de macromol\u00e9culas que influenciam em altera\u00e7\u00f5es do comportamento molecular.\n\n<strong>Mas afinal, qual a fun\u00e7\u00e3o do citosol?<\/strong>\n\n\u00c9 nele que ocorrem uma s\u00e9rie de rea\u00e7\u00f5es qu\u00edmicas que est\u00e3o intimamente ligadas ao metabolismo das c\u00e9lulas.\n\n\u00c9 no citosol em que s\u00e3o produzidas mol\u00e9culas que forma as estruturas da c\u00e9lula, ocorre tamb\u00e9m o armazenamento de subst\u00e2ncias, que servem de reserva para a sobreviv\u00eancia da c\u00e9lula e, al\u00e9m disso, \u00e9 no citosol que rea\u00e7\u00f5es qu\u00edmicas promovem a quebra (glic\u00f3lise) bem como a produ\u00e7\u00e3o de a\u00e7\u00facares.\n\nQuando se comparam as c\u00e9lulas animais e vegetais, de forma geral, nas c\u00e9lulas vegetais, o citoplasma ocupa menos espa\u00e7o, pois nelas h\u00e1 a presen\u00e7a de vac\u00faolos, que s\u00e3o estruturas que permitem o armazenamento de subst\u00e2ncias.\n\n<strong>Citoplasma &#8211; C\u00e9lula<\/strong>\n\n<strong>Citoplasma<\/strong>, \u00e9 a regi\u00e3o da c\u00e9lula localizada entre a membrana plasm\u00e1tica e o n\u00facleo, preenchida por uma subst\u00e2ncia gelatinosa (semi-l\u00edquida), na qual est\u00e3o mergulhadas as organelas citoplasm\u00e1ticas.\n<h4>Hialoplasma (Citossol ou Matriz Citoplasm\u00e1tica)<\/h4>\n\u00c9 uma subst\u00e2ncia gelatinosa (viscosa) que preenche o citoplasma, composta quimicamente por \u00e1gua, prote\u00ednas, sais, carboidratos, etc.\n\n<strong>Partes do Citoplasma<\/strong>\n<blockquote><strong>Endoplasma:<\/strong>\u00a0\u00e9 a parte mais interna do citoplasma. Apresenta consist\u00eancia flu\u00eddica (sol).\n<strong>Ectoplasma:<\/strong>\u00a0\u00e9 a parte mais externa do citoplasma, apresenta consist\u00eancia gelatinosa (gel).<\/blockquote>\n<h4><strong>Movimentos do Citoplasma: ciclose e movimento ameb\u00f3ide<\/strong><\/h4>\n<strong>A Ciclose<\/strong>\n\n\u00c9 um movimento no endoplasma celular em forma de uma corrente, onde s\u00e3o observadas algumas organelas se deslocando, como os cloroplastos em c\u00e9lulas vegetais.\n\n<strong>O Movimento ameb\u00f3ide<\/strong>\n\n\u00c9 um movimento de deslocamento de algumas c\u00e9lulas atrav\u00e9s da emiss\u00e3o de pseud\u00f3podes.\n\n<strong>Ex.:<\/strong>\u00a0leuc\u00f3citos ou gl\u00f3bulos brancos e alguns prot\u00f3zo\u00e1rios, como as amebas.\n<p class=\"imagem\"><img decoding=\"async\" title=\"Citoplasma\" src=\"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ccitopl42.jpg\" alt=\"Citoplasma\" \/><\/p>\n<strong>Tixotropismo:<\/strong>\u00e9 a capacidade que apresenta o citoplasma de mudar a sua composi\u00e7\u00e3o qu\u00edmica de &#8220;gel&#8221; para &#8220;sol&#8221;.\n\n<strong>Organelas Citoplasm\u00e1ticas<\/strong>\n\nS\u00e3o estruturas com forma e fun\u00e7\u00f5es definidas, encontradas no interior do citoplasma.\n\n<strong>Principais organelas:<\/strong>\n<blockquote>Ret\u00edculo endoplasm\u00e1tico (liso e rugoso);\nRibossomos;\nComplexo de Golgi;\nLisossomos;\nCentr\u00edolos;\nMitoc\u00f4ndrias;\nPlastos;\nVac\u00faolos;\nPeroxissomos;\nGlioxissomos.<\/blockquote>\n<strong>Ret\u00edculo Endoplasm\u00e1tico<\/strong>\n\n\u00c9 um conjunto de canais que se expande no interior do citoplasma (no citossol), formando canais ramificados e sacos achatados que se intercomunicam.\n\n<strong>Tipos de ret\u00edculo endoplasm\u00e1tico:\u00a0<\/strong>Ret\u00edculo endoplasm\u00e1tico rugoso e ret\u00edculo endoplasm\u00e1tico liso.\n\n<strong>a) O Ret\u00edculo Endoplasm\u00e1tico Liso ou Agranular:\u00a0<\/strong>\u00c9 a parte do ret\u00edculo endoplasm\u00e1tico que n\u00e3o apresenta gr\u00e2nulos (ribossomos) nas suas membranas\n\n<strong>Fun\u00e7\u00f5es:<\/strong>\n<blockquote>Transporte de subst\u00e2ncias no interior do citoplasma;\nS\u00edntese de lip\u00eddios (gorduras);\nEliminar subst\u00e2ncias t\u00f3xicas (\u00e1lcool, drogas, etc.);\nDesativar alguns horm\u00f4nios (adrenalina);<\/blockquote>\n<strong>b) O Ret\u00edculo Endoplasm\u00e1tico Rugoso (ou granular, ERG, ergastoplasma):\u00a0<\/strong>\u00c9 a parte do ret\u00edculo endoplasm\u00e1tico que apresenta gr\u00e2nulos (ribossomos) aderidos as suas membranas.\n<p class=\"imagem\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Citoplasma\" src=\"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ccitopl43.jpg\" alt=\"Citoplasma\" \/><\/p>\n<strong>Fun\u00e7\u00e3o:\u00a0<\/strong>S\u00edntese de prote\u00ednas\n\n<strong>Os Ribossomos<\/strong>\n\nS\u00e3o pequenos gr\u00e2nulos observados livres no citoplasma ou aderidos as membranas do ret\u00edculo endoplasm\u00e1tico rugoso. Quimicamente s\u00e3o constitu\u00eddos por prote\u00ednas e RNA (\u00e1cido ribonucl\u00e9ico).\n<blockquote>N\u00e3o s\u00e3o vis\u00edveis ao microsc\u00f3pio \u00f3ptico.\nOcorrem em todos os tipos de c\u00e9lulas<\/blockquote>\n<strong>Fun\u00e7\u00e3o:\u00a0<\/strong>S\u00edntese de prote\u00ednas\n\n<strong>Complexo de Golgi ou Golgiossomo<\/strong>\n\nCompreende um conjunto de sacos achatados e sobrepostos, formando pilhas, de onde partem pequenas ves\u00edculas.\n\n<strong>Fun\u00e7\u00f5es<\/strong>\n<blockquote>Armazenar e empacotar secre\u00e7\u00f5es produzidas pela c\u00e9lula;\nSintetizar carboidratos;\nOriginar os lisossomos;\nConstitui o acrossomo do espermatoz\u00f3ide.<\/blockquote>\n<strong>Lisossomos:\u00a0<\/strong>S\u00e3o ves\u00edculas membranosas que brotam do complexo de Golgi, contendo enzimas digestivas.\n\n<strong>Fun\u00e7\u00f5es<\/strong>\n<blockquote>Digest\u00e3o intracelular\nRegress\u00e3o da cauda do girino\nPromove a autofagia\nRealizam a aut\u00f3lise ou cit\u00f3lise (elimina\u00e7\u00e3o de c\u00e9lulas mortas)<\/blockquote>\n<strong>TIPOS DE LISOSSOMOS<\/strong>\n<blockquote><strong>Lisossomo prim\u00e1rio:\u00a0<\/strong>\u00c9 aquele que apresenta no seu interior apenas as enzimas digestivas.<strong>\nLisossomo secund\u00e1rio ( = vac\u00faolo digestivo):\u00a0<\/strong>\u00c9 aquele formado pela uni\u00e3o do lisossomo secund\u00e1rio com um fagossomo ou pinossomo (= vac\u00faolo alimentar).<\/blockquote>\n<strong>Obs.:\u00a0<\/strong>Silicose \u00e9 uma doen\u00e7a que ocorre em trabalhadores de minas, onde os lisossomos sofrem rompimento das suas membranas por part\u00edculas de s\u00edlica, derramando enzimas digest\u00f3rias no interior das c\u00e9lulas e realizando assim a aut\u00f3lise ou cit\u00f3lise.\n\n<strong>Mitoc\u00f4ndrias<\/strong>\n\nS\u00e3o estruturas cil\u00edndricas com aproximadamente 0,5 micr\u00f4metros de di\u00e2metro e v\u00e1rios micr\u00f4metros de comprimento. Podem ser visualizadas ao microsc\u00f3pio \u00f3tico. Encontram-se em todas as c\u00e9lulas eucari\u00f3ticas.\n\n<strong>Fun\u00e7\u00e3o:<\/strong>\n<blockquote>Realizar a respira\u00e7\u00e3o celular e produzir energia em forma de ATP (trifosfato de adenosina)\nO conjunto de todas as mitoc\u00f4ndrias de uma c\u00e9lula denomina-se &#8220;condrioma&#8221;<\/blockquote>\n<strong>Estrutura da Mitoc\u00f4ndria<\/strong>\n\n<strong>Apresenta-se constitu\u00edda por duas membranas<\/strong>: uma membrana externa lisa que a envolve e uma membrana interna formando dobras, denominadas &#8220;cristas mitocondriais&#8221;.\n\nO espa\u00e7o interno da mitoc\u00f4ndria denomina-se &#8220;matriz mitocondrial&#8221;.\n\n<strong>Representa\u00e7\u00e3o Estrutural de uma Mitoc\u00f4ndria<\/strong>\n<p class=\"imagem\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Citoplasma\" src=\"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ccitopl45.jpg\" alt=\"Citoplasma\" \/><\/p>\nAs mitoc\u00f4ndrias, assim como os cloroplastos, apresentam o seu pr\u00f3prio \u00e1cido nucl\u00e9ico (DNA e RNA), sendo portanto capazes de se autoduplicarem, independentemente da c\u00e9lula.\n<h4>Plastos ou Plast\u00eddeos<\/h4>\nS\u00e3o organelas caracter\u00edsticas das c\u00e9lulas vegetais. N\u00e3o s\u00e3o encontra dos, portanto em bact\u00e9rias, cianobact\u00e9rias, protozo\u00e1rios, animais e fungos.\n\n<strong>Os plastos se dividem em dois tipos<\/strong>: Leucoplastos e Cromoplastos.\n<h4><strong>Os Leucoplastos<\/strong><\/h4>\nS\u00e3o aqueles que n\u00e3o apresentam pigmenta\u00e7\u00e3o, ou seja, n\u00e3o apresentam colora\u00e7\u00e3o. S\u00e3o plastos incolores.\n\n<strong>Fun\u00e7\u00e3o: <\/strong>armazenar subst\u00e2ncias produzidas na c\u00e9lula\n\n<strong>Exemplos<\/strong>\n<blockquote><strong>Amiloplastos:<\/strong> armazenam amido.\n<strong>Oleoplastos:<\/strong> armazenam lip\u00eddeos.\n<strong>Proteoplastos:<\/strong> armazenam prote\u00ednas.<\/blockquote>\n<h4><strong>Os Cromoplastos<\/strong><\/h4>\nS\u00e3o aqueles que possuem pigmenta\u00e7\u00e3o, apresentam, portanto, colora\u00e7\u00e3o.\n<blockquote><strong>Eritroplastos:<\/strong> apresentam o pigmento eritrofila que confere cor vermelha. <strong>Ex: <\/strong>Tomate, acerola,etc.<strong>\nXantoplastos: <\/strong>apresentam o pigmento xantofila que confere cor amarela. <strong>Ex: <\/strong>Mam\u00e3o, banana, etc<strong>\nCloroplastos:<\/strong> \u00c9 o mais importante dos plastos, apresenta o pigmento clorofila que confere cor verde aos tecidos vegetais. <strong>Ex:<\/strong> Folhas.<\/blockquote>\n<strong>Fun\u00e7\u00e3o dos cromoplastos: <\/strong>O cloroplasto \u00e9 o principal respons\u00e1vel pela fotoss\u00edntese, enquanto que os demais plastos auxiliam no processo fotossintetizante, funcionando como filtro de luz\n<h4><strong>Fotoss\u00edntese<\/strong><\/h4>\nConsiste na s\u00edntese de mol\u00e9culas org\u00e2nicas (glicose) a partir de uma rea\u00e7\u00e3o qu\u00edmica entre o CO2 do ar atmosf\u00e9rico, a \u00e1gua do solo, em presen\u00e7a da luz solar, liberando oxig\u00eanio. Ocorre principalmente nas folhas.\n<h4>Estrutura do cloroplasto<\/h4>\n<p class=\"imagem\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Citoplasma\" src=\"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ccitopl46.jpg\" alt=\"Citoplasma\" \/><\/p>\n\n<blockquote>Estruturalmente, o cloroplasto \u00e9 constitu\u00eddo por uma membrana externa, lisa, que o envolve, e internamente por uma outra membrana que forma dobras denominadas \u0093lamelas\u0094;\nSobre as lamelas est\u00e3o situadas estruturas membranosas em forma de moedas empilhadas denominadas \u0093tilac\u00f3ides\u0094;\nCada pilha de tilac\u00f3ides recebe o nome de \u0093granum\u0094;\nO conjunto de todos os granum de um cloroplasto recebe o nome de \u0093grana\u0094.<\/blockquote>\n<strong>Obs.:<\/strong> Assim como as mitoc\u00f4ndrias, os cloroplastos possuem seu pr\u00f3prio DNA e RNA, sendo capaz de promover sua autoduplica\u00e7\u00e3o.\n<h4>Centr\u00edolos<\/h4>\nOs centr\u00edolos s\u00e3o estruturas cil\u00edndricas, com 0,2 um de largura e 0,4 um de comprimento. S\u00e3o constitu\u00eddos por nove grupos de tr\u00eas microt\u00fabulos, fundidos em tripletes.\n<p class=\"imagem\"><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter\" title=\"Citoplasma\" src=\"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ccitopl47.jpg\" alt=\"Citoplasma\" \/><\/p>\n<strong>Fun\u00e7\u00f5es:<\/strong>\n<blockquote><strong>a.<\/strong>\u00a0Divis\u00e3o celular\n<strong>b.<\/strong>\u00a0Formar c\u00edlios e flagelos<\/blockquote>\n<strong>Citoplasma &#8212; Resumo<\/strong>\n\nO<strong>\u00a0citoplasma\u00a0<\/strong>\u00e9 o l\u00edquido claro que preenche as c\u00e9lulas de plantas e animais. Ele cont\u00e9m tr\u00eas partes, o citosol, as organelas e as inclus\u00f5es citoplasm\u00e1ticas.\n\nEste l\u00edquido funciona para suspender e manter no lugar as organelas dentro da c\u00e9lula. \u00c9 nessa subst\u00e2ncia que muitas das facetas mais b\u00e1sicas e importantes da biologia ocorrem.\n\nA parte mais b\u00e1sica do citoplasma \u00e9 o citoplasma. O citosol \u00e9 a parte l\u00edquida b\u00e1sica da c\u00e9lula que n\u00e3o cont\u00e9m nenhuma das organelas ou dep\u00f3sitos qu\u00edmicos importantes.\n\nGeralmente \u00e9 claro e ocupa a maior parte do espa\u00e7o da c\u00e9lula.\n\n<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-152299 size-full\" src=\"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/Citopl10ok.jpg\" alt=\"\" width=\"668\" height=\"500\" \/>\n<p align=\"center\"><strong>Anatomia de uma c\u00e9lula animal\nC\u00e9lulas de animais e plantas s\u00e3o preenchidas com citoplasma<\/strong><\/p>\nTodas as partes da c\u00e9lula, com exce\u00e7\u00e3o do n\u00facleo, s\u00e3o mantidas dentro do citoplasma. Essas partes s\u00e3o chamadas de organelas.\n\nAs organelas s\u00e3o semiorg\u00e3os microsc\u00f3picos que facilitam uma s\u00e9rie de rea\u00e7\u00f5es metab\u00f3licas importantes, como quebrar prote\u00ednas, produzir energia e mitose ou meiose celular.\n\nExemplos de tais organelas s\u00e3o corpos de Golgi, mitoc\u00f4ndrias, ret\u00edculo endoplasm\u00e1tico e ribossomos. Sem a fun\u00e7\u00e3o dessas organelas, as c\u00e9lulas murchariam e morreriam, e a vida n\u00e3o seria poss\u00edvel.\n\nManter a forma da c\u00e9lula e a suspens\u00e3o das organelas \u00e9 a tarefa mais importante do citoplasma celular, mas tamb\u00e9m desempenha v\u00e1rias outras fun\u00e7\u00f5es.\n\nO\u00a0<strong>citoplasma<\/strong>\u00a0atua como um espa\u00e7o de armazenamento para os blocos de constru\u00e7\u00e3o qu\u00edmicos do corpo, armazenando prote\u00ednas, oxig\u00eanio e outras subst\u00e2ncias at\u00e9 que possam ser usados pelas organelas e armazenando os subprodutos residuais de rea\u00e7\u00f5es metab\u00f3licas, como o carbono, at\u00e9 que possam ser descartados.\n\nEssas reservas s\u00e3o as inclus\u00f5es citoplasm\u00e1ticas.\n\nA \u00faltima fun\u00e7\u00e3o que o citoplasma \u00e0s vezes envolve \u00e9 permitir o movimento celular. Ao apertar organelas em uma parte espec\u00edfica da c\u00e9lula, o citoplasma pode fazer com que a c\u00e9lula se mova dentro do fluxo sangu\u00edneo.\n\nEm humanos, isso permite que os gl\u00f3bulos brancos cheguem \u00e0s partes do corpo onde precisam estar para funcionar. Em organismos b\u00e1sicos, como a ameba, isso fornece seu \u00fanico meio de transporte. Nas plantas, esse processo, chamado de streaming citoplasm\u00e1tico, permite otimizar organelas celulares para a coleta da luz solar necess\u00e1ria \u00e0 fotoss\u00edntese.\n\n<strong>Fonte:<\/strong>\u00a0Juliano Schiavo\/www.microscopemaster.com\/www.biologyonline.com\/bio.libretexts.org\/www.wisegeek.org\/www.micropia.nl\/www.ibiology.org\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Citoplasma , Fun\u00e7\u00e3o, Partes, C\u00e9lulas, O que \u00e9, Movimento, Composi\u00e7\u00e3o, Organelas, N\u00facleo, Subst\u00e2ncia, Tipos, Caracter\u00edstica, Citoplasma<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2037,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[46],"tags":[],"class_list":["post-13414","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-biologia-2"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Citoplasma - Portal S\u00e3o Francisco<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"noindex, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"en_US\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Citoplasma - Portal S\u00e3o Francisco\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Citoplasma , Fun\u00e7\u00e3o, Partes, C\u00e9lulas, O que \u00e9, Movimento, Composi\u00e7\u00e3o, Organelas, N\u00facleo, Subst\u00e2ncia, Tipos, Caracter\u00edstica, Citoplasma\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Portal S\u00e3o Francisco\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2015-11-23T00:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2026-08-31T22:56:37+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ccitopl42.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"406\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"199\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"admin\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"admin\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"10 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"admin\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/809496378e7bdc3449a70c476cbf211c\"},\"headline\":\"Citoplasma\",\"datePublished\":\"2015-11-23T00:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-31T22:56:37+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/\"},\"wordCount\":1975,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/ccitopl42.jpg\",\"articleSection\":[\"Biologia\"],\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/\",\"name\":\"Citoplasma - Portal S\u00e3o Francisco\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/ccitopl42.jpg\",\"datePublished\":\"2015-11-23T00:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2026-08-31T22:56:37+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/809496378e7bdc3449a70c476cbf211c\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"en-US\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/ccitopl42.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2026\\\/08\\\/ccitopl42.jpg\",\"width\":406,\"height\":199},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/uncategorized\\\/citoplasma-2\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Home\",\"item\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Citoplasma\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/\",\"name\":\"Portal S\u00e3o Francisco\",\"description\":\"\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"en-US\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/809496378e7bdc3449a70c476cbf211c\",\"name\":\"admin\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"en-US\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6045cf4fc0371fc5aec7344e43b344f211b127263be3422700dd9684eea84d9d?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6045cf4fc0371fc5aec7344e43b344f211b127263be3422700dd9684eea84d9d?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/6045cf4fc0371fc5aec7344e43b344f211b127263be3422700dd9684eea84d9d?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"admin\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\"],\"url\":\"https:\\\/\\\/lab.fabricadelandings.com.br\\\/portalsaofrancisco\\\/author\\\/admin\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Citoplasma - Portal S\u00e3o Francisco","robots":{"index":"noindex","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"og_locale":"en_US","og_type":"article","og_title":"Citoplasma - Portal S\u00e3o Francisco","og_description":"Citoplasma , Fun\u00e7\u00e3o, Partes, C\u00e9lulas, O que \u00e9, Movimento, Composi\u00e7\u00e3o, Organelas, N\u00facleo, Subst\u00e2ncia, Tipos, Caracter\u00edstica, Citoplasma","og_url":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/","og_site_name":"Portal S\u00e3o Francisco","article_published_time":"2015-11-23T00:00:00+00:00","article_modified_time":"2026-08-31T22:56:37+00:00","og_image":[{"width":406,"height":199,"url":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ccitopl42.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"admin","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"admin","Est. reading time":"10 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/"},"author":{"name":"admin","@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/#\/schema\/person\/809496378e7bdc3449a70c476cbf211c"},"headline":"Citoplasma","datePublished":"2015-11-23T00:00:00+00:00","dateModified":"2026-08-31T22:56:37+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/"},"wordCount":1975,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ccitopl42.jpg","articleSection":["Biologia"],"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/","url":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/","name":"Citoplasma - Portal S\u00e3o Francisco","isPartOf":{"@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ccitopl42.jpg","datePublished":"2015-11-23T00:00:00+00:00","dateModified":"2026-08-31T22:56:37+00:00","author":{"@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/#\/schema\/person\/809496378e7bdc3449a70c476cbf211c"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/#breadcrumb"},"inLanguage":"en-US","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/#primaryimage","url":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ccitopl42.jpg","contentUrl":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/ccitopl42.jpg","width":406,"height":199},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/uncategorized\/citoplasma-2\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Home","item":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Citoplasma"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/#website","url":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/","name":"Portal S\u00e3o Francisco","description":"","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"en-US"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/#\/schema\/person\/809496378e7bdc3449a70c476cbf211c","name":"admin","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"en-US","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6045cf4fc0371fc5aec7344e43b344f211b127263be3422700dd9684eea84d9d?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6045cf4fc0371fc5aec7344e43b344f211b127263be3422700dd9684eea84d9d?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/6045cf4fc0371fc5aec7344e43b344f211b127263be3422700dd9684eea84d9d?s=96&d=mm&r=g","caption":"admin"},"sameAs":["https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco"],"url":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/author\/admin\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13414","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=13414"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13414\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":13415,"href":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/13414\/revisions\/13415"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2037"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=13414"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=13414"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lab.fabricadelandings.com.br\/portalsaofrancisco\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=13414"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}